Stosowanie lekkostrawnej diety.
RTG – informacje o badaniu
RTG (rentgen) to nieinwazyjne i bezbolesne badanie obrazowe, potocznie nazywane „prześwietleniem”.
Umożliwia uzyskanie obrazu wybranych struktur ciała przy wykorzystaniu promieniowania rentgenowskiego (promieniowania X). RTG jest jednym z podstawowych badań wykorzystywanych w diagnostyce wielu urazów, chorób i dolegliwości.
Badanie może być zlecane między innymi w przypadku:
- podejrzenia złamań i innych zmian pourazowych, szczególnie w obrębie kości i stawów,
- dolegliwości bólowych układu mięśniowo-szkieletowego,
- podejrzenia zmian zwyrodnieniowych lub chorób reumatycznych,
- kaszlu, duszności i innych objawów ze strony układu oddechowego,
- podejrzenia chorób płuc,
- stanów nagłych dotyczących klatki piersiowej, np. obrzęku płuc czy odmy opłucnowej,
- podejrzenia niedrożności jelit lub perforacji przewodu pokarmowego,
- dolegliwości ze strony układu moczowego, np. w przypadku podejrzenia kolki nerkowej,
- podejrzenia obecności ciała obcego,
- wybranych chorób przewodu pokarmowego.
Na czym polega badanie RTG
Podczas badania RTG wiązka promieniowania przechodzi przez ciało i jest pochłaniana przez poszczególne tkanki w różnym stopniu. Dzięki temu na wykonanym zdjęciu RTG widoczne są struktury anatomiczne w różnych odcieniach szarości. Badanie pozwala między innymi ocenić kości, płuca, stawy oraz wybrane narządy i okolice ciała.
Co wykrywa badanie RTG?
Badanie rentgenowskie pozwala uwidocznić wiele zmian chorobowych i nieprawidłowości. W zależności od badanego obszaru RTG może wykazać między innymi:
– złamania i inne zmiany w obrębie kości,
– zmiany zwyrodnieniowe,
– guzy i nieprawidłowe zmiany w obrębie kości lub narządów,
– zmiany zapalne,
– odmę opłucnową,
– cechy niedrożności lub perforacji przewodu pokarmowego,
– obecność ciał obcych,
– nieprawidłowości w obrębie klatki piersiowej, w tym zmiany dotyczące płuc i serca.
Jakie badania RTG wykonuje się najczęściej?
Do najczęściej wykonywanych badań rentgenowskich należą:
RTG klatki piersiowej,
RTG jamy brzusznej,
RTG kręgosłupa,
RTG stawów,
RTG kończyn,
RTG głowy,
RTG zębów.
W niektórych przypadkach wykonanie badania wymaga zastosowania środka kontrastowego. Sposób jego podania zależy od rodzaju badania. Kontrast może być podany:
dożylnie – np. podczas urografii,
doustnie – np. w badaniach kontrastowych górnego odcinka przewodu pokarmowego,
doodbytniczo – np. podczas badań kontrastowych dolnego odcinka przewodu pokarmowego.
O konieczności zastosowania kontrastu oraz sposobie przygotowania do takiego badania decyduje personel medyczny.
Jak przygotować się do badania RTG?
Większość badań RTG nie wymaga specjalnego przygotowania. Wyjątek stanowią między innymi RTG jamy brzusznej oraz RTG odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. W przypadku tych badań zaleca się:
Dzień przed badaniem
W dniu badania
Na badanie warto zabrać
- skierowanie,
- wyniki wcześniejszych badań obrazowych, jeśli były wykonywane,
- karty informacyjne ze szpitala, jeżeli wcześniejszy pobyt w szpitalu miał związek z aktualnie wykonywanym badaniem.
- Ważne: w stanach nagłych badanie RTG może zostać wykonane bez wcześniejszego przygotowania pacjenta.
Przeciwwskazania do badania RTG
Najważniejszą sytuacją wymagającą szczególnej ostrożności jest ciąża. Jeżeli jesteś w ciąży albo istnieje możliwość, że możesz być w ciąży, koniecznie poinformuj o tym personel medyczny przed wykonaniem badania.
W razie uzasadnionej konieczności wykonania RTG u kobiety w ciąży lekarz ocenia, czy korzyści wynikające z przeprowadzenia badania przewyższają potencjalne ryzyko. W takich sytuacjach stosuje się również odpowiednie zasady ochrony radiologicznej.
Jak przebiega badanie RTG?
Przed wykonaniem zdjęcia zostaniesz poproszony/a o przyjęcie odpowiedniej pozycji. Ułożenie pacjenta zależy od rodzaju wykonywanego badania i ma zapewnić możliwie najlepszą jakość obrazu.
W przypadku niektórych zdjęć może być konieczne wykonanie głębokiego wdechu i wstrzymanie oddechu przez kilka-kilkanaście sekund. Samo wykonanie zdjęcia RTG jest bezbolesne.
Ile trwa badanie RTG?
Standardowe badanie RTG trwa zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu minut, w zależności od rodzaju badania i liczby wykonywanych zdjęć.
Samo naświetlanie trwa zwykle zaledwie kilka sekund. Dłuższy czas badania może być związany między innymi z koniecznością podania środka kontrastowego lub wykonania dodatkowych zdjęć.
RTG a ciąża – czy badanie jest bezpieczne?
Jeżeli jesteś w ciąży lub podejrzewasz, że możesz być w ciąży, poinformuj o tym lekarza oraz personel pracowni RTG przed badaniem.
Promieniowanie rentgenowskie może mieć potencjalnie szkodliwy wpływ na rozwijający się płód, dlatego w czasie ciąży badań RTG unika się, jeśli nie są one konieczne.
Jeżeli jednak wykonanie badania jest medycznie uzasadnione, lekarz może zdecydować o jego przeprowadzeniu. W takiej sytuacji stosuje się odpowiednie zasady ochrony radiologicznej, a badanie wykonuje się z zachowaniem możliwie najmniejszej ekspozycji niezbędnej do uzyskania wartościowego diagnostycznie obrazu.