Więcej pewności dzięki naszym badaniom obrazowym

Czym jest tomografia komputerowa serca?

Tomografia komputerowa serca to nowoczesne badanie obrazowe wykorzystywane przede wszystkim w diagnostyce choroby wieńcowej. Pozwala bardzo dokładnie ocenić tętnice wieńcowe, wykryć obecność blaszek miażdżycowych i zwapnień, a także przeanalizować wybrane elementy budowy serca. Dzięki wysokiej rozdzielczości umożliwia uzyskanie szczegółowego obrazu naczyń i struktur serca w krótkim czasie. W ostatnich latach znaczenie tomografii serca wyraźnie wzrosło, szczególnie w diagnostyce pacjentów zgłaszających ból w klatce piersiowej o niejasnej przyczynie. W wielu przypadkach badanie to pozwala szybko wykluczyć istotne zwężenia tętnic wieńcowych i ograniczyć konieczność wykonywania bardziej inwazyjnych procedur, takich jak koronarografia.

Lekarz radiolog może dzięki temu badaniu ocenić:
– przebieg i drożność tętnic wieńcowych zaopatrujących serce,
– anatomię serca: jamy serca, zastawki, osierdzie,
oraz dodatkowo:
– aortę piersiową, 
– żyły płucne,
– śródpiersie i część płuc znajdujące się w zakresie badania.

Na czym polega tomografia serca?

Tomografia komputerowa serca wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie do uzyskania bardzo dokładnych obrazów serca oraz naczyń wieńcowych. W trakcie badania aparat wykonuje liczne zdjęcia w krótkim czasie, które następnie są przetwarzane komputerowo i przedstawiane w postaci obrazów przekrojowych 2D oraz rekonstrukcji przestrzennych 3D.

Najczęściej wykonywaną odmianą badania jest tomografia naczyń wieńcowych, czyli angio-TK serca, która pozwala ocenić drożność tętnic wieńcowych oraz obecność zwężeń po podaniu kontrastu. Warto również pamiętać, że w niektórych sytuacjach diagnostycznych odstępuje się od wykonania badania angio-TK z kontrastem. Dotyczy to przede wszystkim przypadków, w których w rzucie tętnic wieńcowych obecne są masywne zwapnienia, ponieważ mogą one znacząco ograniczać ocenę światła naczyń i obniżać wartość diagnostyczną badania.

Tomografia serca – co wykrywa?

Tomografia serca pozwala dokładnie ocenić tętnice wieńcowe i odpowiedzieć na jedno z najważniejszych pytań: czy w naczyniach rozwija się miażdżyca.

Dzięki tomografii serca możliwa jest:

Tomografia serca jest szczególnie cenna w wykluczaniu choroby wieńcowej. Jej wysoka czułość sprawia, że prawidłowy wynik badania w dużym stopniu pozwala wykluczyć istotne zwężenia tętnic wieńcowych.

Choroba wieńcowa

Choroba wieńcowa to istotny problem społeczny związany z miażdżycą tętnic. W jej przebiegu tętnice wieńcowe ulegają zwężeniu z powodu odkładania się złogów lipidowych i wapniowych w ich ścianach. W wyniku tego procesu tętnice robią się coraz węższe i nie są w stanie dostarczać wystarczającej ilości utlenowanej krwi do serca. Zmiany miażdżycowe tworzą się powoli, a badania obrazowe pomagają wykryć ten proces na odpowiednio wczesnym etapie.

Badanie obrazowe naczyń wieńcowych

Badanie naczyń wieńcowych znane pod nazwą angio-tk tętnic wieńcowych (lub angio-tk serca) jest często wykonywanym badaniem, które pozwala z dużą precyzją ocenić możliwość wystąpienia choroby wieńcowej na wczesnym jej etapie, ocenić stopień jej zaawansowania i ewentualną progresję już rozpoznanej choroby wieńcowej.

Co widać na tomografii komputerowej?

Tomograf komputerowy składa się z lamp rentgenowskich i detektorów zamkniętych w obudowie zwanej gantry oraz z przesuwnego stołu oraz jednostki sterującej. Obrazy rejestrowane podczas skanowania w krótkim czasie tworzą szczegółowe przekroje poprzeczne, czyli trójwymiarowe obrazy narządów wewnętrznych – w tym serca – oraz naczyń krwionośnych. W celu uzyskania dokładniejszego obrazowania stosuje się środki kontrastujące podawane do żył kończyny górnej za pomocą specjalnej automatycznej strzykawki.

Kto powinien wykonać tomografię komputerową serca lub naczyń wieńcowych?

Tomografię komputerową serca lub naczyń wieńcowych powinny wykonać osoby
z konkretnymi wskazaniami klinicznymi, po konsultacji z lekarzem kardiologiem
lub lekarzem rodzinnym.

Najczęściej lekarz zleca ją w następujących sytuacjach:

– w celu wykluczenia choroby niedokrwiennej serca (pacjenci niskiego i umiarkowanego ryzyka choroby niedokrwiennej serca),
– w celu oceny progresji choroby wieńcowej,
– gdy wyniki innych badań nie przyniosły jednoznacznych odpowiedzi na pytanie o przyczynę zgłaszanych przez pacjenta dolegliwości,
– przed kwalifikacją do operacji kardiochirurgicznych i zabiegów wewnątrznaczyniowych,
– w celu oceny anatomii tętnic wieńcowych – np. u sportowców,
– w celu oceny drożności by-passów i stentów,
– w celu oceny obecności i ewolucji skrzeplin wewnątrzsercowych,
– w celu oceny spływu żył płucnych do lewego przedsionka serca,
– w celu oceny aorty piersiowej i zastawki aortalnej,
– w celu określenia wskaźnika zwapnień zastawki aortalnej.

Dostępność tomografii serca i ceny badań w Grupie Diagnostyka

Badanie serca za pomocą tomografu komputerowego wykonasz w następujących placówkach sieci Diagnostyka:
– w Krakowie w pracowni na terenie szpitala MSWiA przy ul. Kronikarza Galla 25;
– w Tarnowie w przy ulicy Lwowskiej 197;
– w Warszawie przy ulicy Jutrzenki 100.  

Ceny badań:
Tomografia serca z kontrastem – 1300 zł;
Badanie tętnic wieńcowych – 800 zł (bez kontrastu) i 950 zł (z kontrastem)
Calcium Score – 800 zł.

Tomografia serca – ile trwa badanie?

Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to, ile trwa badanie tomografii komputerowej serca. Cała procedura, łącznie z przygotowaniem, zajmuje zazwyczaj od 20 do 60 minut. Samo uzyskanie i zarejestrowanie obrazów trwa krótko – zaledwie kilka, kilkanaście sekund, co stanowi jedną z głównych zalet tej metody.

Tomografia serca – przygotowanie do badania

Pacjenci często zastanawiają się, jak przygotować się do badania tomografii komputerowej serca i czy wymaga ono szczególnych działań. W większości przypadków przygotowanie jest proste, jednak przy planowanym badaniu z użyciem kontrastu należy przestrzegać kilku podstawowych zaleceń.

Do najważniejszych należą:

W niektórych przypadkach przed badaniem podawane są leki obniżające tętno, ponieważ zbyt szybka akcja serca może pogorszyć jakość uzyskiwanych obrazów. Przed wejściem do pracowni należy również usunąć metalowe przedmioty oraz przekazać personelowi informacje o przyjmowanych lekach i chorobach współistniejących, co pozwala zapewnić bezpieczeństwo i prawidłowy przebieg badania.

Tomografia serca, a rozrusznik

Badanie tomografii komputerowej serca może być wykonywane u pacjentów z wszczepionymi urządzeniami, ponieważ (w przeciwieństwie do rezonansu magnetycznego) nie wykorzystuje pola magnetycznego. Dzięki temu obecność rozrusznika serca czy innych implantów kardiologicznych zazwyczaj nie stanowi przeciwwskazania do jego wykonania. W praktyce klinicznej sprawia to, że TK jest często preferowaną metodą obrazowania u pacjentów z takimi urządzeniami.

Tomografia serca – wyniki

Wyniki tomografii komputerowej serca są interpretowane przez lekarza radiologa lub kardiologa. Opis badania obejmuje ocenę tętnic wieńcowych oraz ewentualnych nieprawidłowości, co pozwala na określenie stopnia zaawansowania zmian miażdżycowych i ryzyka sercowo-naczyniowego.

W opisie uwzględnia się m.in.:

Wynik badania jest zazwyczaj dostępny po kilku dniach, ponieważ wymaga dokładnej analizy uzyskanych obrazów i ich szczegółowej interpretacji.

Tomografia serca to szybkie i mało obciążające badanie, które pozwala bardzo dokładnie ocenić tętnice wieńcowe. Przydatna jest w diagnostyce pacjentów z bólem w klatce piersiowej oraz w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego.

Dzięki możliwości obrazowania naczyń wieńcowych tomografia komputerowa serca odgrywa dziś kluczową rolę w nowoczesnej kardiologii.

Najczęstsze pytania pacjentów Q&A

1. Czy badanie ocenia ryzyko zawału?

Można tak powiedzieć, ale warto doprecyzować, że tomografia serca pozwala jedynie na ocenę stopnia zaawansowania choroby wieńcowej. Badanie umożliwia wykrycie blaszek miażdżycowych, ocenę ich charakteru oraz obecności zwapnień w tętnicach wieńcowych. Na tej podstawie można oszacować ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych w przyszłości. Szczególnie przydatna jest ocena tzw. calcium score, który koreluje z ryzykiem zawału. Dodatkowo w angio-TK można ocenić, czy zwężenia naczyń są istotne hemodynamicznie, co ma bezpośrednie znaczenie dla dalszego postępowania diagnostycznego i leczenie.

2. Jaką rolę odgrywa kontrast w TK serca?
Podanie środka kontrastowego jest kluczowe dla uzyskania pełnej wartości diagnostycznej badania angino- TK. Kontrast wypełnia światło tętnic wieńcowych, dzięki czemu możliwa jest dokładna ocena ich przebiegu, drożności oraz ewentualnych zwężeń. Pozwala również uwidocznić blaszkę miażdżycową i określić jej charakter, co ma znaczenie kliniczne. Bez podania kontrastu badanie ogranicza się głównie do oceny zwapnień, czyli umożliwia wyliczenie tzw. calcium score i nie umożliwia oceny światła naczyń ani stopnia ich zwężenia.

3. Czy szybkie tętno wpływa na dokładność badania?
Tak. Zbyt szybka akcja serca może pogorszyć jakość obrazów, dlatego często przed badaniem podaje się leki zwalniające tętno i regulujące rytm serca, zwykle z grupy beta blokerów.

4. Czy tomografia wykrywa wady wrodzone serca u dorosłych?
Tak, w wielu przypadkach tomografia serca pozwala bardzo dokładnie ocenić budowę serca oraz dużych naczyń. Jest szczególnie przydatna w wykrywaniu wad związanych z nieprawidłową anatomią, takich jak np. nieprawidłowy przebieg tętnic wieńcowych (np. odejście z niewłaściwego zatoki aorty), koarktacja aorty, tętniaki aorty wstępującej, przetrwały przewód tętniczy czy nieprawidłowe połączenia żylne płucne. Badanie umożliwia także ocenę zmian pooperacyjnych u pacjentów po korekcji wad wrodzonych, co ma istotne znaczenie w dalszym monitorowaniu i planowaniu leczenia.

Lek. med. Katarzyna Lizak – Sabatowska

Bibliografia: