Więcej pewności dzięki naszym badaniom obrazowym

Rezonans magnetyczny mózgu – co wykrywa i kiedy jest zalecany?

Ból głowy, zawroty, zaburzenia widzenia, drętwienie kończyn albo niepokojący wynik wcześniejszego badania – to sytuacje, w których lekarz może zalecić rezonans magnetyczny mózgu. I choć wielu osobom kojarzy się on ze stresem, hałasem i koniecznością przebywania w wąskim tunelu, samo badanie jest nieinwazyjne i bezbolesne. Sprawdź, co może wykryć rezonans magnetyczny mózgu, kiedy wykonuje się go z kontrastem i jak się do niego przygotować.

Czym jest rezonans magnetyczny mózgu?

Rezonans magnetyczny mózgu to zaawansowane badanie obrazowe pozwalające bardzo dokładnie ocenić struktury znajdujące się wewnątrz czaszki. W przeciwieństwie do tomografii komputerowej nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego – działa dzięki silnemu polu magnetycznemu i falom radiowym. Uzyskane obrazy pomagają lekarzowi ocenić mózg, naczynia krwionośne, nerwy oraz otaczające tkanki miękkie.

MRI mózgu jest jednym z najdokładniejszych badań stosowanych w neurologii i neurochirurgii. Może pomóc wykryć zarówno zmiany ostre, jak i przewlekłe, a także wyjaśnić przyczynę objawów, które nie zawsze są widoczne w innych badaniach obrazowych.

Rezonans magnetyczny mózgu z kontrastem i bez kontrastu – różnice

Rezonans magnetyczny mózgu można wykonać zarówno bez kontrastu, jak i z podaniem środka kontrastowego. Wybór rodzaju badania zależy od celu diagnostyki, objawów pacjenta oraz tego, jakie struktury lub zmiany lekarz chce ocenić najdokładniej. W wielu przypadkach standardowe MRI bez kontrastu daje wystarczająco dużo informacji, jednak czasami konieczne jest zastosowanie kontrastu, aby lepiej uwidocznić określone tkanki lub nieprawidłowości.

Środek kontrastowy stosowany w rezonansie magnetycznym najczęściej podaje się dożylnie podczas badania. Jego zadaniem jest zwiększenie różnic między tkankami i poprawa widoczności zmian chorobowych na obrazach MRI.

Rezonans magnetyczny bez kontrastu

Rezonans magnetyczny bez kontrastu jest podstawową wersją badania i w wielu sytuacjach pozwala bardzo dokładnie ocenić struktury mózgu. Nie wymaga podawania dodatkowych substancji dożylnych, dlatego procedura jest prostsza i zwykle krótsza.

MRI bez kontrastu często wykonuje się przy bólach i zawrotach głowy, urazach, diagnostyce migren, ocenie zmian pourazowych, przy problemach neurologicznych o niejasnej przyczynie.

Rezonans magnetyczny z kontrastem

Rezonans magnetyczny z kontrastem wykonuje się wtedy, gdy potrzebna jest bardzo dokładna ocena naczyń krwionośnych, guzów, stanów zapalnych lub innych zmian w obrębie mózgu. Kontrast może pomóc odróżnić tkanki zdrowe od chorobowo zmienionych oraz lepiej określić charakter i rozległość nieprawidłowości.

Badanie z kontrastem bywa zalecane m.in. przy podejrzeniu guza mózgu, diagnostyce zmian nowotworowych i przerzutów, podejrzeniu stwardnienia rozsianego, ocenie stanów zapalnych i infekcji, czy niejasnych zmianach, które nie są dobrze widoczne bez kontrastu. Przed podaniem preparatu personel medyczny zazwyczaj pyta o choroby nerek, alergie, ciążę oraz wcześniejsze reakcje na środki kontrastowe. W niektórych przypadkach konieczne jest również oznaczenie poziomu kreatyniny we krwi, aby ocenić pracę nerek.

Jakie są wskazania do wykonania rezonansu magnetycznego mózgu?

MRI mózgu zleca lekarz, gdy wynik badania może pomóc w rozpoznaniu, zaplanowaniu leczenia lub kontroli choroby. Wskazania zależą od objawów i podejrzewanej przyczyny.

Do najczęstszych wskazań należą:

Szczególnej czujności wymagają objawy nagłe: silny ból głowy, utrata przytomności, niedowład jednej strony ciała, zaburzenia mowy, opadanie kącika ust, nagłe zaburzenia widzenia albo drgawki. Przy symptomach, które mogą wskazywać na udar mózgu nie należy czekać na planowy rezonans, tylko pilnie wezwać pomoc medyczną.

Przeciwwskazania do wykonania rezonansu magnetycznego mózgu

Choć rezonans magnetyczny jest badaniem bezpiecznym i nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego, istnieją pewne przeciwwskazania do jego wykonania. Część z nich ma charakter bezwzględny, a część względny. Przeprowadzenie badania mogą uniemożliwić  np. niektóre rozruszniki serca, neurostymulatory, implanty ślimakowe czy metalowe elementy znajdujące się w organizmie. Względnym przeciwwskazaniem może być także klaustrofobia, ciąża, ciężki stan ogólny lub niewydolność nerek w przypadku badań z kontrastem.

Jak przygotować się do rezonansu mózgu?

Przygotowanie zależy od tego, czy badanie ma być wykonane z kontrastem, czy bez. Przed standardowym rezonansem mózgu bez kontrastu zwykle nie trzeba być na czczo, ale warto stosować się do zaleceń placówki. Na badanie należy zabrać skierowanie, dokument tożsamości, wcześniejsze wyniki MRI, TK, USG Doppler, wypisy ze szpitala oraz listę przyjmowanych leków. Porównanie z wcześniejszymi obrazami bywa bardzo ważne, bo pozwala ocenić, czy zmiana jest nowa, stabilna, czy się powiększa.

W ankiecie należy poinformować o rozruszniku serca, neurostymulatorze, implantach, klipsach naczyniowych, protezach, metalowych odłamkach, wkładce wewnątrzmacicznej, ciąży, klaustrofobii oraz chorobach nerek. Przed wejściem do pracowni trzeba zostawić metalowe przedmioty: biżuterię, zegarek, spinki, klucze, telefon, karty płatnicze, aparat słuchowy i elementy garderoby z metalem.

Przebieg badania – rezonans magnetyczny mózgu jak wygląda?

Pacjenci, którzy mają już skierowanie od lekarza często zastanawiają się, jak wygląda rezonans głowy. Pacjent kładzie się na ruchomym stole aparatu. Głowa jest układana w specjalnej cewce, czyli elemencie pomagającym uzyskać obraz wysokiej jakości. Personel może zastosować miękkie podpórki, aby ułatwić pozostanie bez ruchu. To ważne, ponieważ nawet niewielkie poruszenie głową może rozmazać obraz i wydłużyć badanie. Pacjent może również otrzymać zatyczki do uszu lub słuchawki wygłuszające hałas:

Następnie:

Ile trwa rezonans magnetyczny mózgu?

Czas badania zależy od zakresu, liczby sekwencji i zastosowania kontrastu. Standardowy rezonans mózgu często trwa około kilkudziesięciu minut. Badanie z kontrastem zwykle trwa dłużej, ponieważ trzeba do niego dodać czas na przygotowanie do podania środka kontrastowego, założenie wenflonu i wykonanie dodatkowych sekwencji.

Wynik rezonansu mózgu – co dalej?

Po badaniu obrazy są analizowane przez lekarza radiologa, który przygotowuje opis. Pacjent zwykle otrzymuje opis oraz dostęp do obrazów, np. na płycie, nośniku lub przez kod online. Z wynikiem należy wrócić do lekarza kierującego. To on wyjaśni, czy opisane zmiany mają związek z objawami i czy potrzebna jest dalsza diagnostyka, leczenie albo kontrolne MRI.

Warto nie interpretować samodzielnie pojedynczych określeń z opisu. Sformułowania takie jak „ogniska naczyniopochodne”, „zmiany nieswoiste”, „zanik korowy” albo „poszerzenie przestrzeni płynowych” mogą mieć różne znaczenie w zależności od wieku, objawów i historii choroby. Najważniejsze jest połączenie wyniku z konkretną sytuacją pacjenta.

Najczęstsze pytania

Rezonans mózgu z kontrastem – co wykrywa?

Kontrast pomaga lepiej uwidocznić niektóre guzy, przerzuty, zmiany zapalne, aktywne ogniska demielinizacyjne, choroby przysadki i zmiany pooperacyjne. Nie każde badanie wymaga podania kontrastu – decyzję podejmuje lekarz na podstawie wskazań.

Czy rezonans magnetyczny mózgu wykryje udar?

MRI może wykrywać zmiany niedokrwienne i inne następstwa udaru, a w wybranych sekwencjach bywa bardzo czułe we wczesnej diagnostyce. Przy nagłych objawach udaru najważniejsza jest jednak pilna pomoc medyczna, a nie oczekiwanie na planowe badanie.

Czy rezonans magnetyczny wykryje guza mózgu?

MRI jest jednym z najdokładniejszych badań stosowanych w diagnostyce guzów mózgu. Pozwala ocenić wielkość, lokalizację i charakter zmiany oraz jej wpływ na otaczające tkanki. W diagnostyce nowotworów szczególnie pomocne jest badanie z kontrastem, które lepiej uwidacznia niektóre typy guzów i przerzutów.

Czy rezonans mózgu boli?

Nie. Badanie jest bezbolesne, ale może być niekomfortowe z powodu hałasu, tunelu aparatu i konieczności leżenia bez ruchu. Przy badaniu z kontrastem pacjent może odczuć ukłucie podczas zakładania wenflonu.

Ile kosztuje rezonans mózgu?

Cena zależy od placówki, miasta, zakresu badania i tego, czy podawany jest kontrast. Rezonans mózgu z kontrastem zwykle jest droższy niż badanie bez kontrastu. Warto sprawdzić także, czy badanie wymaga skierowania i czy można je wykonać w ramach refundacji.

Weryfikacja merytoryczna: lek. Wiktor Trela.

Bibliografia