Odcinek piersiowy to najdłuższa i najbardziej stabilna część kręgosłupa. Tworzy go 12 kręgów (Th1-Th12) połączonych z żebrami. Stabilność tego odcinka sprawia, że bóle w tej okolicy kręgosłupa pojawiają się rzadziej niż w odcinku lędźwiowym czy szyjnym, ale gdy już wystąpią, częściej mają poważniejsze podłoże. Jeśli zwykłe zdjęcie RTG nie wyjaśnia przyczyny dolegliwości bólowych tej okolicy, lekarz najczęściej kieruje pacjenta na rezonans magnetyczny kręgosłupa piersiowego.
Rezonans magnetyczny (RM) odcinka piersiowego warto wykonać wtedy, gdy dolegliwości bólowe utrzymują się mimo leczenia, nawracają lub towarzyszą im objawy neurologiczne. To badanie pierwszego wyboru w ocenie rdzenia kręgowego, krążków międzykręgowych i tkanek miękkich, ponieważ rezonans uwidacznia te struktury z dokładnością niedostępną dla RTG i często lepszą niż tomografia komputerowa.
Skierowanie na rezonans kręgosłupa piersiowego jest wskazane między innymi w sytuacjach takich jak:
Objawy alarmowe, które powinny przyspieszyć diagnostykę, to postępujące osłabienie nóg, zaburzenia kontroli zwieraczy (oddawania moczu lub stolca), gorączka z bólem kręgosłupa oraz niezamierzona utrata masy ciała. W takich przypadkach rezonans wykonuje się w trybie pilnym.
Najprościej ujmując: RTG dobrze pokazuje kości, a rezonans wszystko to, czego na kościach nie widać. Poniższa tabela porządkuje najważniejsze różnice.
| Cecha | RTG | Rezonans magnetyczny (RM) |
| Co obrazuje najlepiej | struktury kostne, ustawienie kręgów | rdzeń kręgowy, krążki, nerwy, tkanki miękkie |
| Promieniowanie jonizujące | tak występuje | nie występuje |
| Widoczność przepukliny i ucisku na rdzeń | ograniczona | bardzo dobra |
| Czas badania | 5-10 minut | 15-45 minut |
| Ocena stanu zapalnego i guzów | niska | wysoka |
| Typowe zastosowanie | wstępna ocena, urazy, skoliozy | pogłębiona diagnostyka przyczyny objawów |
RTG jest zazwyczaj badaniem wstępnym, natomiast rezonans może nam odpowiedzieć precyzyjnie na pytanie, dlaczego w ogóle pojawiają się dolegliwości.
Tomografia komputerowa (TK) plasuje się pomiędzy nimi – lepiej niż RM ocenia drobne struktury kostne i świeże złamania, ale gorzej rdzeń i krążki międzykręgowe.
Rezonans kręgosłupa piersiowego pokazuje zarówno strukturę kręgów, jak i – co najważniejsze – rdzeń kręgowy oraz tkanki miękkie kanału kręgowego. Badanie pozwala wykryć zmiany, które odpowiadają za ból, drętwienie czy osłabienie kończyn.
Najczęściej wykrywane nieprawidłowości:
Dlatego rezonans kręgosłupa piersiowego bywa kluczowy przy bólu między łopatkami, którego nie wyjaśniają badania kardiologiczne ani gastrologiczne.
W większości przypadków wystarcza badanie bez kontrastu. Rezonans kręgosłupa piersiowego z kontrastem (środek gadolinowy podawany dożylnie) wykonuje się wtedy, gdy potrzebna jest ocena unaczynienia i aktywności zmian.
Kontrast rozważa się przy:
O podaniu kontrastu decyduje lekarz. Przed badaniem z kontrastem zwykle sprawdza się czynność nerek (stężenie kreatyniny i wskaźnik eGFR), a szczególną ostrożność zachowuje się przy eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m².
Silne pole magnetyczne (najczęściej 1,5 lub 3 tesle) sprawia, że część pacjentów wymaga wcześniejszej kwalifikacji. Przeciwwskazania do rezonansu kręgosłupa piersiowego dzielą się na bezwzględne i względne.
| Przeciwwskazania bezwzględne | Przeciwwskazania względne |
| starsze rozruszniki serca i kardiowertery bez atestu MR | pierwszy trymestr ciąży |
| implanty ślimakowe (starszego typu) | klaustrofobia |
| niektóre metalowe klipsy naczyniowe w mózgu | tatuaże z barwników zawierających metale |
| metaliczne ciała obce w gałce ocznej | masa ciała lub obwód przekraczające parametry aparatu |
| neurostymulatory bez atestu MR | brak współpracy, niemożność leżenia bez ruchu |
Coraz więcej wszczepianych urządzeń ma atest zgodności z rezonansem (oznaczenie MR-conditional), dlatego każdy implant należy zgłosić przed badaniem. Aparaty zamknięte przyjmują zwykle pacjentów do około 120-150 kg, a średnica tunelu wynosi najczęściej 60-70 cm – przy większych rozmiarach pomocne bywają aparaty otwarte lub szerokotunelowe.
Przygotowanie do rezonansu kręgosłupa piersiowego jest stosunkowo proste i w większości przypadków nie wymaga specjalnych działań.
O czym warto pamiętać:
Osoby z silną klaustrofobią mogą uzgodnić z lekarzem premedykację, czyli lek uspokajający przyjmowany przed badaniem.
Rezonans kręgosłupa piersiowego trwa zazwyczaj od 15 do 30 minut, a badanie z kontrastem od 30 do 45 minut. Sam pobyt w pracowni jest dłuższy o czas rejestracji, przebrania i przygotowania.
Jak przebiega badanie:
Wynik w postaci opisu radiologicznego i płyty z obrazami pacjent otrzymuje najczęściej w ciągu kilku dni roboczych.
Cena rezonansu kręgosłupa piersiowego zależy od kilku czynników: obecności kontrastu, lokalizacji placówki oraz klasy aparatu. Orientacyjne stawki komercyjne w Polsce w 2026 roku przedstawia tabela.
| Zakres badania | Orientacyjna cena |
| Rezonans jednego odcinka (piersiowego) bez kontrastu | ok. 400-700 zł |
| Rezonans jednego odcinka z kontrastem | ok. 550-1000 zł |
| Pakiet trzech odcinków (szyjny, piersiowy, lędźwiowy) | ok. 900-1500 zł |
Podane przedziały cenowe mają charakter orientacyjny. Aby poznać cenę interesującego Cię badania, sprawdź cennik usług w wybranym mieście i placówce diagnostycznej.
Badanie można wykonać także w ramach NFZ na podstawie skierowania od lekarza specjalisty, jednak zwykle wiąże się to z czasem oczekiwania. Odpłatnie termin jest z reguły krótki, a wynik dostępny szybciej.
Jeśli odczuwasz przewlekły ból odcinka piersiowego, ból między łopatkami albo objawy neurologiczne kończyn dolnych i wykluczono u Ciebie inne przyczyny bólu (np. Kardiologiczne) badaniem, które może wyjaśnić ich przyczynę, jest rezonans magnetyczny kręgosłupa piersiowego. Umożliwia on ocenę rdzenia, krążków i tkanek miękkich w jednym badaniu, bez promieniowania jonizującego.
Rezonans magnetyczny kręgosłupa (w tym odcinka piersiowego, także z kontrastem) wykonasz w Diagnostyce Obrazowej. Jeżeli bólowi towarzyszy gorączka, osłabienie lub utrata masy ciała, warto równolegle wykonać podstawowe badania z krwi oceniające stan zapalny (OB, CRP, morfologia). O ostatecznym zakresie diagnostyki zawsze decyduje lekarz na podstawie skierowania i wywiadu.
Czy rezonans kręgosłupa piersiowego może wykazać przyczynę bólu między łopatkami?
Tak, w wielu przypadkach rezonans wyjaśnia ból między łopatkami, gdy przyczyna leży w kręgosłupie. Badanie uwidacznia dyskopatię, przepuklinę krążka, zmiany zwyrodnieniowe, stany zapalne, a także guzy i złamania trzonów kręgów w odcinku piersiowym. Warto jednak pamiętać, że ból w tej okolicy bywa też rzutowany z serca, płuc, aorty czy przewodu pokarmowego. Dlatego lekarz najpierw wyklucza przyczyny kardiologiczne i gastrologiczne, a diagnostyka kierowana jest w stronę kręgosłupa, gdy dolegliwości są przewlekłe, nawracające lub gdy towarzyszą im objawy neurologiczne.
Czym RM różni się od RTG kręgosłupa piersiowego?
RTG obrazuje przede wszystkim kości i ustawienie kręgów, korzysta z promieniowania jonizującego i trwa kilka minut. Rezonans (RM) nie używa promieniowania, a jego przewagą jest dokładne pokazanie rdzenia kręgowego, krążków międzykręgowych, nerwów i tkanek miękkich. To właśnie RM wykrywa przepuklinę, ucisk na rdzeń, ogniska zapalne czy nowotwory, których na zdjęciu rentgenowskim nie widać. RTG bywa badaniem wstępnym, przydatnym w ocenie urazów i skolioz, natomiast rezonans odpowiada na pytanie o przyczynę dolegliwości. Oba badania nie konkurują ze sobą, lecz się uzupełniają, a o ich kolejności decyduje obraz kliniczny.
Czy rezonans pozwala wykryć ucisk na rdzeń kręgowy?
Tak, rezonans magnetyczny jest najlepszym badaniem do wykrywania ucisku na rdzeń kręgowy. Uwidacznia zarówno przyczynę ucisku (przepuklina, zwężenie kanału kręgowego, guz, krwiak), jak i skutki w samym rdzeniu, czyli obrzęk i zmiany określane jako mielopatia. Żadne inne badanie obrazowe nie pokazuje rdzenia z taką dokładnością. Ma to duże znaczenie praktyczne, bo szybkie rozpoznanie ucisku pozwala wdrożyć leczenie, zanim dojdzie do trwałego uszkodzenia neurologicznego. Objawy, które powinny skłonić do pilnego badania, to postępujące osłabienie nóg, zaburzenia czucia poniżej pewnego poziomu tułowia oraz zaburzenia kontroli zwieraczy.
Czy do rezonansu kręgosłupa piersiowego potrzebny jest kontrast?
W większości przypadków kontrast nie jest potrzebny, a badanie bez środka kontrastowego dobrze ocenia dyskopatię, przepuklinę czy zmiany zwyrodnieniowe. Kontrast gadolinowy podaje się wtedy, gdy istotna jest ocena aktywności zmian: przy podejrzeniu guza lub przerzutów, stanów zapalnych i infekcyjnych, chorób demielinizacyjnych, a także w ocenie kręgosłupa po operacji. Decyzję podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę wskazania i przeciwwskazania. Przed podaniem kontrastu zwykle sprawdza się czynność nerek na podstawie stężenia kreatyniny i wskaźnika eGFR. Warto zgłosić wcześniejsze reakcje alergiczne na środki kontrastowe, ponieważ wpływa to na sposób przygotowania do badania.
Lek. med. Katarzyna Lizak – Sabatowska
Bibliografia
Absolwentka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego na kierunku lekarskim.