Więcej pewności dzięki naszym badaniom obrazowym

Ból głowy, który wraca co kilka dni albo pojawia się niemal codziennie, nie jest objawem, który można spokojnie „przeczekać”. Czasem stoi za nim migrena, napięcie mięśni, stres, niedobór snu lub zbyt częste przyjmowanie leków przeciwbólowych, ale przyczyn może być znacznie więcej. Sprawdź, czym jest przewlekły ból głowy, kiedy wymaga pilnej konsultacji i jakie badania mogą pomóc znaleźć źródło problemu.

Czym jest przewlekły ból głowy?

Przewlekły ból głowy to określenie dolegliwości, które utrzymują się długo, często nawracają albo występują przez wiele dni w miesiącu. W klasyfikacjach medycznych za przewlekłe uznaje się m.in. bóle występujące przez co najmniej 15 dni w miesiącu przez ponad 3 miesiące. Dolegliwości mogą być łagodne, ale uporczywe, albo pojawiać się w napadach, które utrudniają pracę, sen i normalne funkcjonowanie.

Ważne jest też rozróżnienie na ból pierwotny i wtórny. Pierwotny ból głowy oznacza, że sam ból jest głównym problemem – tak dzieje się m.in. w migrenie, bólu napięciowym czy klasterowym (bardzo intensywnym, napadowym) bólu głowy. Wtórny ból głowy jest objawem innego stanu lub choroby, np. infekcji, urazu, zaburzeń naczyniowych, problemów z zatokami, nadciśnienia, zmian w obrębie mózgu albo niepożądanego działania leków.

Jakie mogą być przyczyny przewlekłego bólu głowy?

Przewlekły ból głowy może wynikać z wielu różnych mechanizmów. Do możliwych przyczyn i czynników nasilających tę dolegliwość należą:

Przyczyny neurologiczne i naczyniowe są rzadsze, jednak należy wziąć je pod uwagę, jeśli ból jest nowy, bardzo silny, nietypowy, narasta albo towarzyszą mu niepokojące objawy neurologiczne.

Ból przewlekły a ostry ból głowy – czym się różnią?

Ból ostry pojawia się nagle ale trwa krótko. Może być reakcją na infekcję, odwodnienie, brak snu, stres, alkohol, intensywny wysiłek, uraz lub pojedynczy napad migreny.

Ból przewlekły trwa długo, nawraca przez tygodnie lub miesiące albo występuje przez znaczną część miesiąca. Nie musi być bardzo silny, aby znacząco pogarszać jakość życia. Może prowadzić do problemów ze snem, zmęczenia, rozdrażnienia, trudności z koncentracją i w ten sposób znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Najbardziej niepokojąca jest jednak zmiana wzorca bólu. Jeśli osoba, która od lat ma podobne bóle głowy, nagle zauważa, że ból jest inny, silniejszy, częstszy, narasta z tygodnia na tydzień albo pojawia się z objawami neurologicznymi, trzeba zacząć działać.

Rozpoznanie przewlekłego bólu głowy

Rozpoznanie przewlekłego bólu głowy polega najpierw na ustaleniu, jaki to rodzaj bólu i czy istnieją sygnały sugerujące przyczynę wtórną. Lekarz bierze pod uwagę całościowy obraz: lokalizację, czas trwania, częstotliwość, charakter dolegliwości, objawy towarzyszące, leki i wynik badania neurologicznego.

W rozpoznaniu pomagają więc:

Badania obrazowe są szczególnie ważne wtedy, gdy pojawiają się ważne sygnały alarmowe: narastająca częstość lub intensywność bólu, gorączka, stan po urazie czy objawy neurologiczne. W takich sytuacjach obrazowanie pomaga wykluczyć wtórne, potencjalnie groźne przyczyny bólu głowy.

Najczęstsze pytania

Czy częste bóle głowy zawsze wymagają rezonansu magnetycznego?

Nie zawsze. Rezonans nie jest rutynowo potrzebny przy każdym typowym bólu migrenowym lub napięciowym, jeśli badanie neurologiczne jest prawidłowe i nie ma objawów alarmowych. Może być jednak wskazany, gdy ból jest narastający, nietypowy, wystąpił po urazie, pojawił się po 50. roku życia albo towarzyszą mu objawy neurologiczne.

Co oznacza napięciowy ból głowy codziennie?

Codzienny ból napięciowy może mieć związek z przewlekłym stresem, napięciem mięśni karku, długą pracą przy komputerze, niewyspaniem albo zaciskaniem zębów. Jeśli jednak tego rodzaju dolegliwość występuje codziennie, warto skonsultować się z lekarzem, aby potwierdzić rozpoznanie i wykluczyć inne przyczyny.

Kiedy ból głowy powinien być sygnałem alarmowym?

Sygnałem alarmowym jest nagły, bardzo silny ból, ból z gorączką, sztywnością karku, zaburzeniami widzenia, mowy lub czucia, osłabieniem kończyn, drgawkami, omdleniem, ból po urazie, ból w ciąży lub połogu, a także nowy ból głowy u osoby po 50. roku życia.

Czy przewlekły ból głowy może mieć związek z kręgosłupem szyjnym?

Tak. Bóle zlokalizowane z tyłu głowy, w karku albo promieniujące do skroni mogą mieć związek z przeciążeniem odcinka szyjnego kręgosłupa, długotrwałą pracą siedzącą, napięciem mięśni karku lub nieprawidłową postawą. Dolegliwości często nasilają się po wielu godzinach przy komputerze albo po przebudzeniu.

Czy codzienne przyjmowanie leków przeciwbólowych może nasilać ból głowy?

Tak. Zbyt częste stosowanie leków przeciwbólowych lub przeciwmigrenowych może prowadzić do tzw. bólu głowy z nadużywania leków. Problem podejrzewa się szczególnie wtedy, gdy preparaty są przyjmowane przez wiele dni w miesiącu, a ból mimo to wraca coraz częściej. W takiej sytuacji konieczna może być zmiana sposobu leczenia i ograniczenie leków doraźnych pod kontrolą lekarza.

Jakie badania poza rezonansem mogą być pomocne przy przewlekłym bólu głowy?

Zakres diagnostyki zależy od objawów i podejrzewanej przyczyny. Oprócz rezonansu lub tomografii lekarz może zlecić badania krwi, pomiar ciśnienia tętniczego, konsultację okulistyczną, laryngologiczną albo stomatologiczną.

Weryfikacja merytoryczna: lek. Wiktor Trela

Bibliografia