Więcej pewności dzięki naszym badaniom obrazowym

Dyskopatia piersiowa to zmiany w krążkach międzykręgowych środkowego odcinka kręgosłupa, czyli tej części, która łączy się z żebrami i tworzy tylną ścianę klatki piersiowej. W porównaniu z odcinkiem lędźwiowym czy szyjnym jest to problem rzadki, ale bywa mylący, ponieważ potrafi dawać objawy przypominające choroby serca, płuc lub żołądka.

W skrócie:

Poniżej odpowiadamy na pytanie: jak rozpoznać objawy, jakie badania potwierdzają rozpoznanie oraz jak leczyć dyskopatię piersiową.

Co to jest dyskopatia odcinka piersiowego?

Krążek międzykręgowy działa jak amortyzator między kręgami. Składa się z galaretowatego jądra miażdżystego i otaczającego je pierścienia włóknistego. Gdy pierścień słabnie, jądro może się uwypuklać (protruzja) lub przerywać jego ciągłość i wypadać do kanału kręgowego (przepuklina, ekstruzja). Ten proces w środkowej części kręgosłupa nazywamy dyskopatią piersiową.

Odcinek piersiowy jest usztywniony przez żebra, dlatego krążki męczą się tu wolniej niż w ruchomym odcinku lędźwiowym. To tłumaczy, dlaczego dyskopatia odcinka piersiowego występuje najrzadziej ze wszystkich lokalizacji. Ma to jednak drugą stronę: przestrzeń kanału kręgowego jest w tym miejscu wąska, a rdzeń kręgowy słabiej ukrwiony, więc nawet niewielka przepuklina może uciskać struktury nerwowe.

Warto znać kilka faktów, które porządkują skalę problemu:

Objawy dyskopatii odcinka piersiowego bywają nietypowe i zależą od tego, którą strukturę drażni lub uciska zmieniony krążek. Najprościej podzielić je na trzy grupy, co pokazuje tabela.

Dyskopatia piersiowa a objawy neurologiczne

Objawy neurologiczne dyskopatii piersiowej są sygnałem, że doszło do ucisku korzenia nerwowego lub rdzenia. Do najważniejszych należą:

Te ostatnie, wraz z szybko narastającym osłabieniem nóg, to objawy alarmowe wymagające pilnej diagnostyki, ponieważ mogą świadczyć o postępującym ucisku na rdzeń.

Dyskopatia piersiowa a oddychanie

Pacjenci często pytają o związek dyskopatii piersiowej z oddychaniem. Ból korzeniowy biegnący wzdłuż żebra rzeczywiście może nasilać się przy głębokim wdechu, kaszlu i kichaniu, przez co oddychanie pełną piersią staje się nieprzyjemne. Jest to jednak ból przewodzony wzdłuż nerwu międzyżebrowego, a nie objaw choroby płuc. Samo utrudnienie oddychania nie wynika z uszkodzenia płuca, lecz z odruchowego ograniczania głębokości wdechu, aby uniknąć bólu. Duszność, która pojawia się bez związku z ruchem i pozycją ciała, zawsze wymaga wykluczenia przyczyn sercowych i płucnych.

Dyskopatia piersiowa – czego nie wolno robić?

Przy rozpoznanej dyskopatii piersiowej część aktywności może nasilać dolegliwości i sprzyjać progresji zmian. W okresie objawowym najlepiej unikać:

Wbrew obiegowej opinii bezruch też szkodzi. Długotrwałe leżenie osłabia mięśnie stabilizujące kręgosłup, dlatego zaleca się utrzymanie umiarkowanej aktywności w granicach bólu.

Dyskopatia piersiowa – badania i diagnostyka

Rozpoznanie opiera się na badaniu neurologicznym oraz diagnostyce obrazowej, bo to obraz decyduje o rozpoznaniu i wyborze leczenia. Poszczególne badania mają różną wartość.

Rezonans magnetyczny jest badaniem rozstrzygającym, ponieważ jako jedyny dokładnie uwidacznia przepuklinę i jej wpływ na rdzeń kręgowy. Zasady przebiegu i przygotowania opisaliśmy szerzej w artykule o rezonansie kręgosłupa piersiowego. Ponieważ ból środkowego odcinka pleców bywa objawem chorób wewnętrznych, lekarz często zleca też badania różnicujące: podstawowe parametry krwi oraz wskaźniki stanu zapalnego.

Dyskopatia piersiowa – jak leczyć?

Sposób leczenia zależy od nasilenia objawów i obecności ucisku na struktury nerwowe. U zdecydowanej większości pacjentów wystarcza leczenie zachowawcze, a operacja pozostaje ostatecznością.

Ogólny schemat postępowania wygląda następująco:

Dyskopatia piersiowa – ćwiczenia

Ćwiczenia przy dyskopatii piersiowej powinny być dobrane przez fizjoterapeutę, ale ogólne kierunki są stałe:

Jakie badanie wybrać?

Jeśli odczuwasz przewlekły ból między łopatkami, ból opasujący klatkę piersiową albo objawy neurologiczne kończyn dolnych, badaniem, które najpełniej potwierdzi lub wykluczy dyskopatię piersiową, jest rezonans magnetyczny kręgosłupa piersiowego. Wykonasz go w Diagnostyce Obrazowej.

Gdy objawy nasuwają podejrzenie innej przyczyny bólu w klatce piersiowej, warto równolegle wykonać podstawowe badania z krwi, które pomagają w różnicowaniu, między innymi morfologię, OB i CRP. O ostatecznym zakresie diagnostyki decyduje lekarz na podstawie objawów i wywiadu.

Q&A

Czy dyskopatia piersiowa może powodować ból w klatce piersiowej?

Tak, i jest to jeden z najbardziej mylących objawów. Przepuklina w odcinku piersiowym może uciskać nerw międzyżebrowy, a ból biegnie wtedy wzdłuż żebra, opasując klatkę piersiową z przodu. Bywa piekący lub kłujący, nasila się przy głębokim wdechu, kaszlu i skręcie tułowia. Taki obraz łatwo pomylić z chorobą serca, nerwobólem czy dolegliwościami żołądkowymi. Dlatego przy bólu w klatce piersiowej lekarz najpierw wyklucza przyczyny kardiologiczne i płucne, a dopiero potem kieruje diagnostykę na kręgosłup. Cechą sugerującą podłoże kręgosłupowe jest wyraźny związek bólu z pozycją ciała i ruchem oraz jego przebieg wzdłuż konkretnego żebra.

Dlaczego dyskopatia piersiowa jest trudniejsza do rozpoznania niż lędźwiowa?

Składa się na to kilka powodów. Po pierwsze, jest rzadka, więc rzadziej brana pod uwagę na początku diagnostyki. Po drugie, jej objawy są nietypowe i naśladują choroby serca, płuc oraz przewodu pokarmowego, przez co pacjent trafia najpierw do innych specjalistów. Po trzecie, ból opasujący klatkę piersiową bywa rozlany i trudny do przypisania konkretnemu poziomowi kręgosłupa. Dodatkowo zwykłe RTG nie pokazuje przepukliny, a rozpoznanie wymaga rezonansu magnetycznego. W efekcie od pierwszych dolegliwości do właściwej diagnozy mija często więcej czasu niż w przypadku dyskopatii lędźwiowej, której obraz jest bardziej charakterystyczny.

Czy RTG kręgosłupa pokaże przepuklinę krążka międzykręgowego?

Nie. RTG obrazuje przede wszystkim struktury kostne: kręgi, ich ustawienie, wysokość przestrzeni międzykręgowych oraz wyrośla kostne. Sam krążek międzykręgowy i wypadające z niego jądro miażdżyste są tkankami miękkimi, których na zdjęciu rentgenowskim nie widać. Na podstawie RTG można jedynie pośrednio podejrzewać dyskopatię, na przykład po obniżeniu wysokości przestrzeni między kręgami, ale nie potwierdza ono przepukliny ani nie pokazuje ucisku na rdzeń. Do bezpośredniego uwidocznienia przepukliny potrzebny jest rezonans magnetyczny, a w ocenie zwapnień pomocna bywa tomografia komputerowa. RTG pozostaje przydatne we wstępnej ocenie kręgosłupa i po urazach.

Kiedy przy podejrzeniu dyskopatii piersiowej wykonuje się rezonans?

Rezonans magnetyczny wykonuje się wtedy, gdy objawy sugerują dyskopatię i mają znaczenie kliniczne. Wskazaniem jest ból utrzymujący się mimo leczenia, ból opasujący klatkę piersiową oraz każdy objaw neurologiczny: drętwienie, osłabienie nóg, zaburzenia czucia czy chodu. Badanie zleca się także przed planowanym leczeniem zabiegowym i w kontroli po urazie. Szczególnie pilne wskazanie stanowią objawy ucisku na rdzeń, czyli postępujące osłabienie kończyn dolnych i zaburzenia kontroli zwieraczy. MRI pozwala wtedy potwierdzić rozpoznanie, określić poziom i wielkość przepukliny oraz ocenić, czy dochodzi do ucisku struktur nerwowych, co bezpośrednio przekłada się na wybór leczenia.

Czy niewielka przepuklina widoczna w RM zawsze wymaga leczenia?

Nie. Sam obraz w rezonansie nie przesądza o konieczności leczenia. Niewielkie uwypuklenia krążka bywają wykrywane przypadkowo u osób bez żadnych dolegliwości i nie wymagają terapii. Kluczowe jest to, czy zmiana daje objawy i czy uciska korzeń nerwowy albo rdzeń kręgowy. Leczy się pacjenta, a nie sam opis badania. Jeśli przepuklina jest mała i bezobjawowa, zwykle wystarczy obserwacja, dbałość o postawę oraz odpowiednio dobrana aktywność. Interwencję rozważa się, gdy pojawiają się dolegliwości bólowe utrudniające funkcjonowanie lub objawy neurologiczne. Dlatego wynik rezonansu należy zawsze interpretować razem z lekarzem, w odniesieniu do rzeczywistych objawów.

Bibliografia